Phương pháp dạy bé tập nói theo từng giai đoạn phát triển

Dạy bé tập nói là điều mà cha mẹ cần quan tâm bởi để giúp bé nói tốt hơn bố mẹ cần dạy bé tập nói ngay từ khi còn còn nhỏ và dạy con theo các phương pháp khác nhau theo từng giai đoạn phát triển.

Ngay từ khi còn trong thai kỳ bé đã có thể nghe được tiếng tim mẹ đập. Không lâu thính giác phát triển hơn, thai nhi đã có thể nhận ra giọng nói của mẹ và ghi nhớ được những giọng nói cùng những giai điệu bài hát và những bản nhạc hay những mẩu chuyện quen thuộc mà mẹ thường đọc trong quá trình thai giáo. Chính nhờ vào điều này, bé có thể phân biệt được nhiều kiểu giọng nói ngay khi mới chào đời. Chính vì thế, ngay từ trong bụng mẹ,  mẹ đã được khuyến khích nên nói chuyện nhiều với bé, cho bé nghe nhạc, và thậm chí đọc chuyện cho bé nghe. Cũng chính vì vậy, việc dạy bé tập nói ngay khi chào đời là việc  hết sức bình thường.

Việc dạy bé tập nói ngay khi chào đời là việc  hết sức bình thường.

Phương pháp dạy bé tập nói theo từng tháng tuổi

1/ Từ lúc sinh ra đến 3 tháng tuổi

Ngôn ngữ giao tiếp của bé trong giai đoạn này chính là tiếng khóc. Người mẹ có thể dựa vào tiếng khóc để có thể biết bé đang cần gì, bé muốn gì để đáp ứng. Khi bé lớn hơn , bé có thể phát ra nhiều âm thanh ngộ nghĩnh khác, như ô, a… hay bé có thể thở dài, bé đã bắt đầu nhận thức âm thanh được phát ra như thế nào… Những bước đầu tiên để mẹ dạy bé tập nói sẽ bao gồm:

  • Hát cho bé nghe
  • Nói chuyện với bé bằng ngôn ngữ chuẩn càng nhiều càng tốt
  • Dành cho bé những khoảng thời gian yên lặng để bé có khoảng không  tự tạo ra những âm thanh của riêng mình.

Ngôn ngữ giao tiếp của bé trong giai đoạn này chính là tiếng khóc.

2)Từ 4-6 tháng tuổi

Giai đoạn này, trẻ đã bắt đầu bập bẹ, bé đã có thể phát ra những âm thanh như baba, ma ma, ya ya, đa đa… Bé có thể phản ứng khi mọi người xung quanh gọi tên mình, lúc bé 6 tháng tuổi. Lúc này bé đã rất muốn hóng chuyện, bé luôn cố gắng hết sức để phát ra tiếng để giao tiếp với mọi người. Bé sẽ cố gắng sử dụng lưỡi, răng, vòm miệng và thanh quản của mình để phát ra tiếng. Những bước để mẹ có thể dạy bé tập nói trong giai đoạn này bao gồm:

  • Giao tiếp bằng mắt: Bế bé, và dịu dàng nhìn vào mắt bé và trò chuyện về bất cứ chủ đề gì bạn muốn.
  • Mỉm cười với bé khi đang nói chuyện.
  • Bắt chước lại tiếng bập bẹ ê a của bé
  • Khuyến khích bé đẻ bé bắt chước âm thanh của bố mẹ bằng cách lặp đi lặp lại cho bé nghe và làm theo.

Giao tiếp bằng mắt: Bế bé, và dịu dàng nhìn vào mắt bé và trò chuyện về bất cứ chủ đề gì bạn muốn

3/ Từ 7-12 tháng tuổi

Ở tháng này bé đã bắt đầu bập bẹ theo âm thanh mà bé nghe được và cố gắng bắt chước. Chính vì thế, ở giai đoạn này mẹ nên đọc sách hoặc kể chuyện hay nói chuyện nhiều với con giúp con phát triển khả năng ngôn ngữ của mình. Những bước để dạy bé tập nói trong giai đoạn này sẽ là:

  • Chơi cùng bé những trò chơi đơn giản và kết hợp đọc thơ/ đồng dao có vần điệu. Ú òa chính là một trong những lựa chọn tuyệt vời cho việc dạy bé tập nói trong giai đoạn này.
  • Chơi trò soi gương: Hãy chỉ vào bé và bóng mẹ trong gương và giới thiệu cho bé tên của mình và tên mẹ.
  • Chơi trò giới thiệu tên đồ vật và các con vật trong nhà.

4/ Từ 13-18 tháng tuổi

Lúc này bé đã bắt đầu biết nói một hay nhiều từ ngữ ghép lại thành câu. Bé đã biết ý nghĩa của từ ngữ và thậm chí  bé đã biết dùng từ chính xác trong các tình huống và biết cả lên xuống giọng tùy vào ngữ cảnh. Những bước để mẹ dạy bé tập nói trong giai đoạn này bao gồm:

  • Tập ngôn ngữ cử chỉ
  • Dạy bé các từ đơn như ba, mẹ, bà, ghế, bàn, chó, gà, hoa, sữa…
  • Dạy bé các từ chỉ trạng thái: đau, ngứa, nóng, lạnh…
  • Dạy bé về màu sắc: Ở giai đoạn 18 tháng, mẹ có thể chỉ cho bé về sự khác nhau của màu sắc.
  • Dạy bé về các bộ phận cơ thể: Đây cũng là lứa tuổi bé tự khám phá bản thân rất nhiều. Mẹ có  thể dạy con cách phân biệt đầu, mắt, cổ, mũi, miệng…

Ú òa chính là một trong những lựa chọn tuyệt vời cho việc dạy bé tập nói trong giai đoạn này.

5/Từ 19-24 tháng tuổi

Trong giai đoạn này, vốn từ vừng của bé đã nhiều lên, bé đã có thể nói khoảng 50 từ, khả năng hiểu ngôn ngữ của bé cũng đã phát triển. Lúc này, bé thường lắng nghe và chú ý để học hỏi từ mới mỗi ngày từ những người xung quanh. Giai đoạn này, bé đã biết nói các cụm từ gồm hai, ba từ như ba ơi, mẹ ơi, cô ơi… Tuy nhiên bé chưa biết sắp xếp từ cho đúng thứ tự như “mẹ bế ơi” thay vì “mẹ ơi bế”, vì vậy, mẹ cần dạy bé chỉnh sửa cho đúng. Ở giai đoạn này mẹ cần chú ý dạy bé tập nói:

  • Dạy bé về các hoạt động: Mẹ có thể phân cho bé một số nhiệm vụ nhỏ như “cất đồ chơi”, hay tự “uống nước”, tự “măm măm”. Mỗi khi chỉ cho bé một hoạt động nào, bạn hãy nhấn mạnh và lặp đi lặp lại các từ ngữ để bé ghi nhớ.
  • Dạy bé bài các bài hát ngắn: Tùy theo nhịp phát triển riêng mà bé có thể hát được các bài hát thiếu nhi đơn giản hoặc không.

Mẹ có thể phân cho bé một số nhiệm vụ nhỏ như “cất đồ chơi”, hay tự “uống nước”, tự “măm măm”.

6/Từ 25-36 tháng tuổi

Giai đoạn này bé đã bắt đầu nói rành rọt, bé cũng đã biết cách xưng hô, biết xưng con và gọi ba mẹ. Đây là giai đoạn vốn từ vựng của bé đã được tăng lên đáng kể. Thậm chí, bé còn có thể ghép từ thành những câu đơn giản để nói chuyện với mọi người. Một số gợi ý về việc dạy bé tập nói trong giai đoạn này:

  • Dạy bé nói đầy đủ tên của mình
  • Hỏi bé về số lượng, màu sắc, tên con vật, đồ vật xung quanh
  • Hỏi bé những câu hỏi mở nhằm giúp bé phát triển khả năng tự suy nghĩ, hãy hỏi con những câu như “đây là cái gì vậy”, “con gà màu gì nhỉ”…
  • Chơi trò giả bộ, đóng giả: Những trò chơi này sẽ cực kỳ hữu ích trong việc phát triển khả năng tư duy và ngôn ngữ của bé.

Nguồn: Phương pháp dạy bé tập nói theo từng giai đoạn phát triển

Leave a Reply